
در سراسر جهان، اکثریت افراد امگا ۳ را به میزان کافی دریافت نمیکنند. این امر منجر به کمبود جهانی این ماده بر اساس شاخص پایین امگا ۳ در جهان شده است. در صورتی که، میزان امگا ۳ بر اساس Omega 3-Index (به صورت نسبت EPA+DHA به میزان توتال اسید چرب در غشای سلولی اریتروسیت قابل محاسبه است) هشت درصد و بالاتر باشد؛ میتواند شاهدی بر کاهش ریسک بروز بیماری های مزمن بویژه بیماریهای قلبی و عروقی باشد. حداقل دوز موثر پیشنهاد شده جهت افزایش سطح Omega 3-Index به میزان توصیه شده انجمن قلب آمریکا، روزانه ۱۰۰۰ میلی گرم و بالاتر از ترکیب دو ماده ایکوزاپنتانوییک اسید و دوکوزاهپتانوییک اسید به مدت ۱۲ هفته و بیشتر است. مطالعات نشان داده است که افزودن امگا ۳ به رژیم غذایی برای تضمین طولانی مدت سلامت بدن، تندرستی و شادابی ضروری است. همچنین مطالعات نشان داده است افرادی که به صورت منظم ماهی مصرف میکنند نیز Omega 3-Index پایینی دارند. بنابراین مصرف امگا ۳ به صورت مکمل غذایی قابل توصیه و ضروری به نظر میرسد. مزایا و تاثیرات امگا ۳ تاثیرات مثبت اسید های چرب امگا ۳ روی مغز، بهبود عملکرد مغز، سرطان، دیابت، آرتریت روماتوئید و سندرم روده تحریک پذیر در مطالعات به اثبات رسیده است. اغلب این تاثیرات به دلیل اثرات ضد التهابی اسید های چرب امگا ۳ می باشد. اسید های چرب امگا ۳ مسیر های التهابی متعددی را تنظیم مینمایند. التهاب مزمن عامل اصلی بسیاری از بیماری های مزمن مانند بیماری های قلبی و عروقی میباشد. EPA+DHA واجد اثرات ضدالتهابی هستند و در استرس اکسیداتیو نقش موثری ایفا میکنند. همچنین در بهبود عملکرد سلولی هنگام تغییر در بیان ژن حائز اهمیت هستند. مطالعات نشان داده است که مصرف EPA+DHA بیان ۱۰۴۰ ژن را تغییر داده و منتج به کاهش بیان ژن های درگیر در پروسه های التهابی و Atherogenesis مانند nuclear transcription factor signaling، سنتز ایکوزانوییدها، فعالیت رسپتور scavenger و ادیپوژنزیس میگردد. مصرف EPA به همراه داروهای استاتین باعث کاهش رخداد بیماریهای عروق کرونری قلب شده است. بیماران دارایimpaired glucose metabolism به طور قابل ملاحظهای، بیماریهای عروق کرونری قلب را به میزان بیشتری تجربه میکنند. EPA+DHA با کمک به ثبات پلاکهای تشکیل شده، کاهش فعالیت اندوتلیال، بهبود vascular permeability باعث کاهش ریسک بروز بیماریهای قلبی و عروقی میگردند. مصرف EPA باعث افزایش قابل ملاحظه EPA در پلاک کاروتید میگردد که بدین وسیله کاهش التهاب و افزایش ثبات رخ میدهد. PAD (Peripheral arterial disease) که از تظاهرات آترواسکلروزیس میباشد با تجمع پلاک در سرخرگ پا مشخص میگردد که میتواند در نهایت منجر به بلاک کامل سرخرگ گردد. مکمل EPA+DHA با بهبود عملکرد اندوتلیال در بیماران مبتلا به PAD از طریق کاهش سطوح پلاسمایی Thrombomodulin و بهبود جریان سرخرگ brachial از طریق انبساط عروق میگردد. مکمل EPA+DHA، پاسخ پلاکتها را به درمانهای آنتی کواگولانت مانند آسپرین افزایش میدهد. اخیرا مشخص شده است که پاسخ بیماران به آسپرین کاملا متغیر است. بیماران مقاوم به آسپرین یا دارای واکنش کم نسبت به آسپرین در حدود کمتر از ۱ درصد تا حدود ۴۵ درصد وابسته به متغیر های مختلف تخمین زده میشوند. با اینحال، مصرف مکمل EPA+DHA در افراد مبتلا به بیماری عروق کرونری قلب که دوز پایین آسپرین دریافت میکنند نشان داده است که به نسبت افزایش دوز آسپرین به ۳۲۵ میلیگرم در روز جهت عملکرد آنتی کواگولانتی موثر است. داروی کلوپیدوگرل در تعدادی از بیماران با پاسخ اندک مواجه است. در بیمارانی که آسپرین و کلوپیدوگرل به همراه EPA+DHA دریافت نمودهاند نسبت به بیمارانی که فقط ترکیب آسپرین و کلوپیدوگرل را مصرف کردهاند P2Y ۱۲ receptor reactivity index به طور قابل توجهای کاهش داده است. مکانیسم عملکرد اسید چرب امگا ۳ در کاهش میزان تری گلیسیرید خون به طور کامل شناخته نشده است. تصور میشود که امگا۳ با ساپرس نمودن بیان ژن لیپوژنیک، افزایش بتا اکسیداسیون اسید های چرب، افزایش بیان لیپاز-لیپوپروتئین و تاثیر بر کاهش میزان چربی کلی بدن در کاهش میزان تری گلیسرید خون موثر است. ساپرس بیان ژن لیپوژنیک از طریق کاهش بیان sterol regulatory element binding protein 1C، مهار فسفاتاز اسید فسفاتیدیک و Acetyl-COA صورت میپذیرد. بتا اکسیداسیون یک پروسه بیولوژیکال است که برای شکستن چربیها و تبدیل به انرژی مورد استفاده قرار میگیرد. امگا ۳ از طریق افزایش بتا اکسیداسیون و اثر روی carnitine acetyltransferase ۱ , acetyl-COA carboxylase نیز باعث کاهش میزان TG خون میگردد. مطالعات متعدد نشان داده است که مصرف طولانی مدت امگا ۳ برای مدت بیشتر از ۶ هفته باعث افزایش سرعت متابولیسم و کاهش میزان چربی توتال بدن میشود. همچنین امگا ۳ به عنوان لیگاند برای رسپتور PPARs باعث افزایش توده عضلانی، کاهش توده چربی، افزایش نرخ متابولیک در حال استراحت، افزایش مصرف انرژی حین ورزش و افزایش اکسیداسیون چربی حین ورزش و استراحت می گردد. مصرف مکمل EPA+DHA در دوران بارداری واجد مزایای متعددی برای نوزاد میباشد: - افزایش مهارت های problem-solving در ۹ ماهگی - هماهنگی قابل ملاحظه دست و چشم در ۵/۲ سالگی - کاهش ابتلا به آسم در ۱۶ سالگی - کاهش تولد نوزاد نارس در خانمهایی که دارای زایمانهای زودرس قبلی بودهاند. - کاهش ریسک بروز حساسیت به غذا و اگزما وابسته به ایمونوگلوبین E در یک سالگی